
Tana tarkibi — bu inson organizmini tashkil etuvchi moddalar.
Tana tarkibi tahlili sog'liqni saqlash mutaxassislari tomonidan inson vaznini asosiy komponentlarga — yog', oqsil, minerallar va suvga ajratib baholash uchun ishlatiladi.
U sog'lom vazningizni aniqroq tavsiflaydi va BMI hamda vazn kabi an'anaviy usullarga qaraganda umumiy sog'liq holati haqida yaxshiroq tasavvur beradi.
Tana tarkibi tahlili yog' massasi, mushak massasi va organizmdagi yog' foizidagi o'zgarishlarni aniq ko'rsata oladi.
Quyidagi rasmda ko'rsatilganidek, inson tanasi komponentlarini tasniflashning bir necha usuli mavjud.
InBody tana tarkibining to'rt komponentini — suv, oqsil, minerallar va yog' massasini miqdoriy aniqlash uchun molekulyar yondashuvdan (Molecular) foydalanadi.
Bu komponentlar nisbati insonning jinsi, yoshi va individual xususiyatlariga qarab farq qiladi hamda sog'liq bilan chambarchas bog'liq.
Tana tarkibi tahlili organizm holatini aniq baholash imkonini beradi: ovqatlanishda muammo bormi, shish bormi, tana uyg'un rivojlanayaptimi.
Tana tarkibi muhimligini anglash uning sog'liqni baholashdagi o'ziga xos rolini tushunishdan boshlanadi. Parhez va fitnes sohasidagi maqsadlarning aksariyati faqat vazn yo'qotish yoki to'plashga qaratilgan, biroq bu yondashuv eng muhim omilni — tana tarkibini e'tibordan chetda qoldiradi.
Bir xil vazn va jinsdagi ikki kishi butunlay boshqacha ko'rinishi va o'zini boshqacha his qilishi mumkin, chunki ularning tana tarkibi — yog', mushak, suv va boshqa elementlar nisbati — o'ziga xosdir.
Tana tarkibini o'lchash muhim, chunki:
Tarozi faqat umumiy vaznni ko'rsatadi, tana tarkibi tahlili esa yog' massasi, mushak massasi va boshqa komponentlarni farqlab, sog'lig'ingiz haqida aniqroq tasavvur beradi.
Mushak to'plash yoki yog'ni kamaytirish kerakligini tushunish sog'lig'ingiz va ish qobiliyatingizni bevosita yaxshilaydigan maqsadlarga e'tibor qaratishga yordam beradi.
BMI kabi an'anaviy usullar yaxshilanish qayerda ro'y berayotganini ko'rsata olmaydi. Tana tarkibi tahlili vaqt o'tishi bilan mushak to'plash va yog' yo'qotishdagi o'zgarishlarni kuzatish imkonini beradi.
Sportchilar va fitnes ixlosmandlari uchun mushak massasi va yog' darajasini tushunish mashg'ulot hamda ovqatlanish strategiyalarini moslashtirish hisobiga ish qobiliyatini oshirishi mumkin.
Organizmdagi yuqori yog' foizi, ayniqsa visseral yog', yurak kasalliklari, diabet va boshqa holatlar xavfining ortishi bilan bog'liq. Tana tarkibini o'lchash bu xavflarni erta bosqichda aniqlashga yordam beradi.

Suv — tana tarkibining eng katta komponenti bo'lib, organizmning barcha hujayralari va suyuqliklari bo'ylab taqsimlangan. U oziq moddalar va almashinuv mahsulotlarini tashiydi, qonning asosi hisoblanadi va organizmning turli kimyoviy reaksiyalarida ishtirok etadi.

Oqsil — nafaqat mushaklarning, balki suyaklar, teri, soch va boshqa to'qimalarning ham asosiy komponenti. Oqsil tanqisligi organizm funksiyalarini buzadi, sog'liqqa tahdid solishi, bolalarda esa o'sishni sekinlashtirishi mumkin.

Minerallar — hayot va sog'liqni saqlash uchun almashtirib bo'lmaydigan oziq moddalar. Ular organizmning ko'plab moddalari tarkibiga kiradi va fiziologik jarayonlarni boshqaradi. Ularning yetishmasligi o'sishning sekinlashuvi va osteoporoz bilan tahdid soladi.

Yog' — energiya zaxirasi vazifasini bajaruvchi tana tarkibi komponenti. Taqsimlanishiga qarab u semizlik va metabolik sindromga sabab bo'lishi mumkin. Yog'ning juda past darajasi immunitetni pasaytiradi va gormonal muvozanatni buzadi, shuning uchun uni me'yorda saqlash muhim.

Tana tarkibi bir necha omil ta'sirida shakllanadi, ularning ko'pini turmush tarzi orqali faol nazorat qilishingiz mumkin. Tana tarkibiga ta'sir qiluvchi asosiy omillar:
Yosh o'tishi bilan mushak massasi tabiiy ravishda kamayadi (sarkopeniya), jismoniy faollik va ovqatlanish optimallashtirilmasa, yog' zaxiralari ortadi.
Genetika tana yog'ni qayerda saqlashiga, mushak o'stirish salohiyatiga va umumiy metabolizmga ta'sir qilishi mumkin. Genetika bazaviy darajani belgilasa-da, turmush tarzi sezilarli ta'sir ko'rsatadi.


Tana tarkibingizni bilish — bu faqat birinchi qadam. Asosiysi — bu bilimdan qanday foydalanishingiz.
Tana tarkibi tahlili ma'lumotlarini samarali qo'llash yo'llari:
Tana tarkibi asosida kaloriya va makronutrientlarga bo'lgan ehtiyojni hisoblang. Bu parhezingiz maqsadlaringizni qo'llab-quvvatlashini kafolatlaydi.


BMI o'tmishda qoldi. Bugun tana tarkibi tahliliga e'tibor qaratish muhim.
Tana tarkibini aniqlashning ko'plab usullari bor. Ba'zilari tez va oddiy, ammo faqat bazaviy ma'lumot beradi. Boshqalari vaqt, qimmat uskuna va o'qitilgan mutaxassis yordamini talab qiladi. Mana bir nechta mashhur usul:
Ikki energiyali rentgen absorbsiometriyasi — suyaklarning mineral zichligini, yog' va mushak massasini tananing turli segmentlari bo'yicha o'lchaydigan vizualizatsiya usuli. Aniqlik standartlaridan biri hisoblanadi.
Eng ko'p so'raladigan savollarga javoblarni shu yerda toping. Izlaganingizni topmadingizmi? «Ko'p so'raladigan savollar» bo'limimiz bilan tanishing.